Voor de buitenunit van een airco of warmtepomp heb je in Vlaanderen meestal geen omgevingsvergunning nodig. Wat veel mensen niet weten: zodra al je toestellen samen 5 kW of meer elektrisch vermogen hebben, moet je ze wel melden bij je gemeente. In dit artikel lees je wanneer welke regel geldt, en wat je ervoor moet doen.

Twee regels die los van elkaar staan

Bij een airco of warmtepomp spelen twee soorten regels. De eerste gaat over de plaatsing van de buitenunit: dat is stedenbouw. De tweede gaat over het vermogen van de installatie: dat is milieuregelgeving (VLAREM). Je kunt voor de ene in orde zijn en voor de andere niet. Daarom kijk je ze best allebei na.

Regel 1: waar mag de buitenunit staan zonder vergunning?

Een buitenunit is vrijgesteld van omgevingsvergunning wanneer hij:

minstens 2 meter van de perceelsgrens staat, of tegen een bestaande scheidingsmuur;
bij een hoofdzakelijk vergunde of vergund geachte woning hoort;
in de tuin, op een gevel of op een plat dak komt. Sinds 1 maart 2026 geldt dat ook voor de voorgevel.

De vrijstelling vervalt wanneer lokale regels iets anders bepalen. Denk aan een gemeentelijke stedenbouwkundige verordening, de voorschriften van je verkaveling of een bescherming als erfgoed. In een appartementsgebouw heb je daarnaast het akkoord van de vereniging van mede-eigenaars nodig. Eén mail naar de dienst Omgeving van je gemeente geeft zekerheid.

Regel 2: vanaf 5 kW doe je een melding

Warmtepompen en airco’s met een totale drijfkracht van 5 kW tot en met 200 kW zijn een ingedeelde inrichting van klasse 3. Daarvoor volstaat een melding bij de gemeente, via het Omgevingsloket. Drie dingen zijn belangrijk:

Het gaat om elektrisch vermogen. De drijfkracht is het maximaal opgenomen elektrisch vermogen van het toestel, niet het verwarmings- of koelvermogen. Een warmtepomp van 8 kW thermisch neemt veel minder dan 8 kW elektrisch op.
Alle toestellen op je adres tellen samen. De airco op zolder, de warmtepomp voor de verwarming en de warmtepomp van het zwembad worden opgeteld.
Je kijkt naar het maximum. Niet naar wat het toestel gemiddeld verbruikt, maar naar wat het maximaal kan opnemen. Bij een toestel dat koelt en verwarmt, telt de hoogste van de twee waarden.

Soms lees je dat een melding pas nodig is vanaf 12 kW. Dat klopt niet. Meer dan 12 kW nominaal koelvermogen, opgeteld per gebouw, is de drempel voor de vijfjaarlijkse energetische keuring van een airco. Met de melding heeft dat niets te maken.

Een voorbeeld uit de praktijk

Een gezin verwarmt met een compacte lucht-water warmtepomp en laat er later een multisplit airco met vier binnenunits bij plaatsen. Apart blijven beide toestellen onder de grens: de warmtepomp neemt maximaal ongeveer 2,2 kW op, de multisplit ongeveer 3,2 kW. Samen is dat 5,4 kW, en dus is een melding nodig voor de twee toestellen samen. De cijfers zijn een illustratie; de juiste waarden staan op de technische fiche van elk toestel.

In de praktijk komt dit vaak pas boven water wanneer een bank bij een renovatiekrediet naar de vergunning vraagt, of bij de verkoop van de woning. Een melding achteraf is mogelijk, maar vooraf is ze eenvoudiger.

Hoe doe je de melding?

Log in op het Omgevingsloket met itsme of je eID en kies “Melding omgevingsproject”.
Duid rubriek 16.3.2.a aan en vul het totale elektrisch vermogen van alle toestellen in.
Voeg de technische fiches toe en een eenvoudig plan of een foto met de plaats van de buitenunits.
Je gemeente neemt akte van de melding. Bewaar dat document bij je facturen.

De melding staat op naam van de eigenaar. De vermogens die je daarvoor nodig hebt, staan op de technische fiche van elk toestel.

En het geluid?

Ook zonder vergunning of melding mag een buitenunit je buren niet hinderen. Onder 5 kW legt Vlaanderen geen geluidsnorm op: daar gelden de regels van je gemeente en, als richtwaarde, de Vlaamse code van goede praktijk met 45 dB(A) overdag en in de avond en 40 dB(A) ’s nachts aan de tuin of het terras van de buren. Is je installatie meldingsplichtig, dan gelden bovendien de geluidsvoorwaarden van VLAREM, die afhangen van het gebied en in de nacht het strengst zijn. De plaats van de unit lost het meeste op. Meer daarover lees je in onze FAQ over airco.

Kort samengevat

Buitenunit op 2 meter van de perceelsgrens of tegen een scheidingsmuur: meestal geen vergunning.
Lokale verordening, verkaveling, erfgoed of appartement: eerst navragen.
Alle toestellen samen 5 kW of meer elektrisch: melding klasse 3 via het Omgevingsloket.

Plant je een airco of warmtepomp in de regio Leuven? Vraag een vrijblijvende offerte aan.

Dit artikel geeft algemene informatie en is geen juridisch advies. Gemeenten kunnen bijkomende regels opleggen; controleer je eigen situatie bij de dienst Omgeving van je gemeente.