Airco en lucht-lucht warmtepomp

Ja. Een airco met warmtepompfunctie draait het proces om en verwarmt je ruimte. Hij verplaatst warmte in plaats van ze op te wekken en levert daardoor vijf tot acht keer meer warmte dan hij aan energie verbruikt. Elektriciteit is per kilowattuur wel duurder dan gas, en dat maakt het prijsvoordeel kleiner dan het rendementsverschil doet vermoeden.

Die vijf tot acht keer geldt bij milde buitentemperaturen, wanneer het toestel weinig moeite hoeft te doen. Over een heel stookseizoen ligt het gemiddelde lager, want op koude dagen zakt het rendement. Kijk daarom naar de SCOP, het seizoensgemiddelde, en niet naar de hoogste COP uit de folder.

Draait de airco op je eigen zonnestroom, dan verdwijnt het prijsnadeel van elektriciteit grotendeels: je vergelijkt dan niet met je aankooptarief maar met de injectievergoeding die je anders voor die kilowattuur gekregen had.

Wat een airco níét doet, is je sanitair warm water verzorgen. Wie zijn hele woning wil verwarmen én warm water nodig heeft, komt uit bij een lucht-water warmtepomp of een combinatie met een warmtepompboiler.

Veel minder dan zijn nominale vermogen doet vermoeden, want een modern toestel moduleert. Een inverterairco draait bijna nooit op vol vermogen: hij regelt terug zodra de gewenste temperatuur bereikt is en houdt die met een fractie van zijn maximum aan.

Wat je verbruik echt bepaalt, is het temperatuurverschil dat je vraagt en hoe lang het toestel draait. In de zomer een graad of vier onder de buitentemperatuur kost weinig; twaalf graden verschil kost een veelvoud daarvan, en is bovendien ongezond, zie verderop.

Reken bij het vergelijken van toestellen met de SEER (koelen) en de SCOP (verwarmen). Dat zijn seizoensgemiddelden en dus veel bruikbaarder dan de piekwaarden op het typeplaatje.

Ja, maar beduidend kleiner dan voor een lucht-water of geothermische warmtepomp. Mijn VerbouwPremie kent voor een lucht-lucht warmtepomp een bedrag toe dat afhangt van je inkomenscategorie, en het is afgetopt op een percentage van je factuur.

Bedragen en voorwaarden wijzigen doorgaans per 1 januari; daarom zetten we ze hier niet neer. Bereken je eigen situatie met de simulator van de Vlaamse overheid. Meer over premies en btw staat op onze pagina over premies en wetgeving.

Bij een monosplit hoort één buitenunit bij één binnenunit; bij een multisplit bedient één buitenunit meerdere binnenunits. Wil je één ruimte doen, dan is monosplit goedkoper en efficiënter. Wil je drie of vier ruimtes, dan bespaart een multisplit je twee of drie buitenunits aan de gevel.

Eén beperking die verkopers vaak vergeten en klanten achteraf ontdekken: bij de meeste multisplits kun je niet tegelijk in de ene kamer koelen en in de andere verwarmen. Alle binnenunits delen dezelfde modus. Aparte temperatuur per kamer kan wél; koelen en verwarmen door elkaar meestal niet.

Bij twijfel tussen twee losse monosplits en één multisplit: reken beide door. Twee monosplits zijn technisch flexibeler en per toestel efficiënter; één multisplit is netter aan de gevel en vaak goedkoper geplaatst.

Ja, maar de plaatsing bepaalt het resultaat meer dan het merk. Een binnenunit hoort zo te hangen dat de luchtstroom niet rechtstreeks op het bed gericht is, langs het plafond over de kamer, niet dwars erdoor. Moderne toestellen hebben daar een stand voor waarbij de lamellen de lucht omhoog sturen.

Geluid is bij een goed toestel geen bezwaar: binnenunits zitten in hun laagste stand rond 19 tot 23 dB(A), terwijl een rustige kamer op ongeveer 40 dB(A) zit. Let er wel op dat kleine verschillen groot zijn: 3 dB(A) meer is een verdubbeling van het geluidsvermogen.

De buitenunit is het toestel waar je buren iets van merken, niet jij. Daarom is de plaats belangrijker dan het datablad: zet hem niet onder een slaapkamerraam van de buren, niet in een nauwe koker tussen twee muren waar het geluid weerkaatst, en met voldoende vrije ruimte rondom voor de luchtstroom.

Er gelden in Vlaanderen geluidsnormen voor wat je aan de perceelsgrens mag veroorzaken, en die worden ’s nachts strenger. De plaatsing lost het meeste op. Is geluidshinder mogelijk een probleem, dan kunnen er dempers gebruikt worden om het geluid te verminderen.

Wat we bekijken bij de opmeting: de afstand tot de perceelsgrens, wat er aan de andere kant van die grens ligt, en of de condensafvoer weg kan zonder overlast te veroorzaken.

Voor een gewone buitenunit bij een woning is meestal geen omgevingsvergunning nodig, omdat kleine technische installaties bij een woning doorgaans vrijgesteld zijn. Er zijn wel uitzonderingen, en die zijn plaatsgebonden.

Kijk het na wanneer je woning beschermd erfgoed is of in een beschermd dorpsgezicht ligt, wanneer de unit aan de straatzijde of op het dak komt, of wanneer je gemeente een eigen stedenbouwkundige verordening heeft. Een appartementsgebouw voegt daar de toestemming van de vereniging van mede-eigenaars aan toe.

Een bruikbare vuistregel: aan de achtergevel of in de tuin is het zelden een probleem, aan de voorgevel bel je eerst de gemeente. Dat kost één telefoon en voorkomt een dossier.

Ja, voor de werking en niet omdat de wet het voor een woningtoestel oplegt. Voor kleine installaties met beperkte koudemiddelinhoud geldt er geen periodieke lekdichtheidscontrole; die verplichting begint pas boven een drempel die een doorsnee split niet haalt.

Wat wél telt: vervuilde filters en een vuile verdamper kosten rendement zonder dat je het merkt, en ze zijn de belangrijkste reden waarom een toestel na een paar jaar minder goed presteert of gaat ruiken. De filters kun je zelf reinigen; de rest hoort bij een periodieke beurt.

Werk aan het koudemiddelcircuit mag alleen door een gecertificeerd koeltechnicus gebeuren. Dat is geen formaliteit: een bijgevuld circuit zonder lekonderzoek is een lek dat je jaarlijks betaalt.

Nee, mits onderhoud en een verstandig ingestelde temperatuur. Voor ouderen en zieken is verkoeling zelfs nuttig: het beperkt de belasting van hitte en bevordert de nachtrust. Wat klachten veroorzaakt, zijn vuile filters en te grote temperatuurverschillen.

Hou het verschil tussen binnen en buiten beperkt. Meer dan ongeveer 7 °C verschil geeft bij veel mensen een verstopte neus, hoofdpijn of keelpijn. Het zijn de schommelingen die klachten geven, niet de koeling zelf.

Laat de filters regelmatig reinigen. Een toestel dat stof en bacteriën rondblaast is niet ongezond door de techniek maar door het uitgestelde onderhoud.